Home
»
Gx. Vinh An
ĐỪNG HAM LÀM MẶT TRỜI - Lm. Anphong Nguyễn Công Vinh
Khoan mộng
làm mặt trời, đừng mơ làm sao sáng…
Hãy cố gắng con ơi! Làm ngọn đèn nhỏ.
Hãy khiêm tốn con ơi! Làm một con đom
đóm,
Cho lũ trẻ bắt chơi[1].
Mặt trời, mặt trăng là hai tinh tú
ngày đêm chiếu sáng cho trái đất. Mặt trời là vua ban ngày với những tia nắng
chói chang, tượng trưng cho vinh quang, quyền lực. Mỗi khi bình minh, mọi người
đều mong mặt trời xuất hiện. Nhờ ánh mặt trời mà cây cối mọc lên, hoa nở tươi đẹp;
nhờ ánh mặt trời mà con người được sưởi ấm, cảm thấy hạnh phúc và nhiều năng lượng,
tăng cường hệ miễn dịch; văn minh kỹ thuật phát triển; nhờ ánh mặt trời mà mỗi
ngày bao nhiêu vi khuẩn, vi trùng bị tiêu diệt, giúp con người tránh được nhiều
thứ bệnh tật[2].
Tự nhiên, ai cũng muốn làm mặt trời,
nghĩa là muốn có chức quyền, danh vọng sáng chói, trổi trang hơn người, điều
khiển mọi người. Lòng ham muốn nầy đâu cũng có: ngoài xã hội, trong giáo hội,
trong tập thể. Nhưng mặt trời chỉ có một mà thôi, nên sinh ra tranh dành, lo
lót, chạy quyền chạy chức, phe cánh và dùng mọi thủ đoạn. Vì thế mà sinh ra thù
oán, bêu xấu, hạ bệ lẫn nhau. Có phải bây giờ mới thế đâu, từ xưa rồi. Bạn có
nhớ đoạn Tin Mừng ghi việc chạy chọt khá ồn ào không? Bà mẹ của hai người con
ông Dê-bê-đê xin nhỏ với Đức Giêsu cho hai con bà, một đứa ngồi bên hữu, một đứa
bên tả trong vương quốc của Chúa. Việc chạy chọt của bà cho hai con gây cho mười
ông còn lại tức giận, cãi cọ (x.Mt 20,20-24). Không biết bà có lo lót gì không,
nhưng Đức Kitô thẳng thừng từ chối và dạy cho một bài học về phục vụ, Người
nói: Ai muốn làm lớn thì phải làm người phục vụ; ai muốn làm đầu thì phải làm đầy
tớ (x. Mt 20,25-28). Tiếc là, bài học nầy đến nay, môn đệ của Chúa chưa được áp
dụng bao nhiêu! Nên vẫn còn cứ tranh dành.
Trong thực tế, nếu bạn để mình rơi
vào tham vọng làm mặt trời, bạn sẽ phải tranh đấu và khổ nhiều. Danh vọng, chức
quyền, nếu đạt được cách chính đáng cũng không làm bạn hạnh phúc, vì rốt cuộc
danh của bạn là đầy tớ. Còn nếu bạn đạt
được do mưu mô, phe cánh, cướp giật… thì chẳng vinh dự gì và càng làm bạn ray rứt,
khổ sở mà thôi. Tệ hơn, có nhiều người, vì tham vọng làm mặt trời, đã bán rẻ
lương tâm, lừa thầy phản bạn, chạy theo đường gian ác. Họ đạt được một chút
vinh quang trước mặt người đời, nhưng chóng qua, nhục nhã với lương tâm, xấu hổ
trước mặt Chúa. Làm lớn như thế đâu có hạnh phúc gì!
Hãy bằng lòng làm ngọn đèn bé nhỏ, chẳng
cần màu sắc chi, hằng ngày làm nhiệm vụ cao quý là chầu bên Chúa, đủ báo cho mọi người biết ở đây có Chúa hiện diện,
nên phải kính cẩn, nghiêm túc; hoặc cũng đủ soi sáng cho mọi người trong nhà
khi mất điện; bé nhỏ đơn sơ nhưng thực là cần thiết. Hãy bằng lòng làm một con
đom đóm, le lói lung linh giữa đêm đen, đem lại niềm vui cho tuổi trẻ, chẳng phải
lo lắng ai tranh dành, cũng chẳng phải tranh dành với ai.
Bạn hãy làm nhiệm vụ của mình, dầu là
bé nhỏ, với hết khả năng của mình, đừng chần chừ chờ đợi thời cơ. Giảng viên
nói: “Người mãi ngắm gió, chẳng bao giờ
gieo; người cứ nhìn mây, chẳng bao giờ gặt” (Gv 11,4). Hãy tập làm những gì
bạn có thể, với những gì bạn có, tại nơi bạn đang hiện diện. Công việc dầu không
to lớn và thành công có thể ở mức độ khiêm tốn, nhưng vẫn luôn tốt hơn là chỉ
có trong mơ ước. Trước khi làm những việc lớn, những việc phi thường, hãy chấp
nhận làm những việc bình thường trước đã. Cuộc sống như thế thật an bình hạnh
phúc. Thế nhưng, để bằng lòng làm ngọn đèn nhỏ, hay làm con đom đóm, thật chẳng
dễ chút nào!
Nhưng nhớ kỹ: Ngồi ghế cao ngã xuống đau lắm và có khi đột qụy; nhưng ngồi
bệt dưới đất, có ngã cũng không sao!
Trên
đời, nếu có nhiều mặt trời thì thiên hạ chết cháy!
***
Ngày xưa, có một người thợ đá, mỗi ngày làm việc vất vả đục
đá núi để làm bia, dưới ánh mặt trời gay gắt trên sườn núi, anh cất tiếng than:
“Chao ôi, làm việc đã cực khổ, lại còn khổ thêm vì ánh mặt trời. Ước gì mình được
làm mặt trời, ngồi chễm chệ trên kia ai cũng phải sợ”. Lạ thay, ước sao thì được
vậy, anh thợ đá đã hoá thành mặt trời. Anh ta sung sướng quá, bắn toả ra ngàn
tia nắng xuống mặt đất. Thế nhưng chỉ một lát sau, anh thấy tia nắng của mình bị
mây cản lại, trời tối sầm. Anh than thở: “Làm mặt trời vẫn còn thua mây! Ước gì
tôi được làm mây”.
Anh ta được biến thành mây, sung sướng
vô cùng, bay đi đây đó khắp trên đất làm mưa, nhưng một ít lâu sau đó, mây lại
bị gió cuốn đi. Anh ta lại rầu rĩ: “ Làm mây vẫn còn thua gió, ước gì tôi được
làm gió!”. Anh ta được biến thành gió, mặc sức thổi, thổi mạnh thành bão, thành
cơn lốc, Nhưng rồi một ngày kia, gió bão gặp phải vách núi cao cản lại. Anh kêu
lên: “Núi còn mạnh hơn gió, ước gì tôi được thành núi!”.
Anh biến thành núi, ngồi nghênh ngang
nhìn thiên hạ dưới chân. Bỗng nghe có tiếng cành cạch từ trong ruột mình đưa
ra: thì đó là tiếng đục và tiếng búa của một anh thợ đang cố gắng đẽo những tấm
bia bằng đá trên núi. Núi sợ khiếp vía.
*Xin chia sẻ cho người khác
TU TẠI TÂM - Lm.Anphong Nguyễn Công Vinh
1.Thà, con có việc gì đó?
Con vô xin Cha giới thiệu cho con đi
tu. Thà là dự trưởng trong giáo xứ của tôi[1]. Học hết lớp 12, phục vụ rất
tốt và tôi định vào hè sẽ cho lên huynh trưởng. Thế là sắp mất người phục vụ nữa
rồi.
Tốt lắm, nhưng con cho biết là lý do
nào khiến con đi tu, con có duyên, con nhà giàu, chắc có nhiều bạn trai, tại
sao lại đi tu?
Con thấy mấy nữ tu hiền lành, có cái
gì lôi cuốn khác với người đời, nhất là khi thấy mấy chị giúp Cha trao Mình
Thánh. Con ao ước cũng được như vậy.
Đó cũng là lý do, nhưng bên ngoài và
phụ thôi, không đủ đâu. Đi tu là dâng đời mình cho Chúa, quên bản thân, để phục
vụ Chúa và giúp cho người ta hạnh phúc, tìm thấy Chúa. Người tu không còn tìm
tình cảm, của cải, phương tiện vật chất, sự thoải mái cho mình như người đời,
nhưng từ bỏ tất cả. Bộ áo dòng màu đen, nâu, xanh trắng là dấu hiệu bên ngoài của
từ bỏ, chứ không phải mặc cho đẹp. Từ bỏ như vậy đòi hỏi phải hi sinh cố gắng mỗi ngày chứ không
phải dễ đâu. Con nhắm có kham nổi không?
Con chưa biết, nhưng từ từ con tìm hiểu và cố gắng chắc được. Cha giới thiệu cho con đi.
Được, nhưng con đi dòng nào? Con cũng chưa biết, xin Cha chọn cho con.
Cha không chọn thay cho con! Mai mốt không hợp con lại phàn nàn tại Cha chọn. Con thấy dòng nào hợp với con thì con chọn. Nhưng cha thích dòng nào? Mọi dòng đều tốt, nhưng Cha thích những dòng chuyên lo phục vụ người nghèo, người già neo đơn, giúp các thiếu nữ hoàn lương, chăm sóc người bệnh như phong cùi, HIV hoặc đi các vùng xa truyền giáo cho lương dân…Bây giờ nghe cha kể những dòng thứ thiệt đó, con ớn chưa? Không đâu, Cha để con tìm hiểu và xin Cha cầu nguyện cho con. OK.
***
2.Hằng ngày không còn thấy Thà đi lễ
và coi các em thiếu nhi nữa. Tôi nghĩ là đã đi đâu xa rồi.
Được hơn một tháng, lại thấy Thà xuất
hiện. Thà vào chào tôi và thưa: Mấy nữ tu khuyên con đi tu và bảo con vào ở với
mấy chị để cầu nguyện, tìm hiểu. Con vào ở được một tháng, nhưng giờ con không
muốn đi tu nữa. Con
có tội không Cha? Nếu có tội, xin Cha giải cho con.
Con đừng lo, con mới tìm hiểu thôi
mà, đâu đã khấn trọn, khấn tạm gì đâu, con thấy không thích thì thôi, có sao
đâu! Nhưng mà sao kỳ trước con tha thiết tu lắm, bây giờ lại chán?
Thời gian con ở tìm hiểu, mấy chị
giao cho con coi trẻ mầm non, cho ăn, tắm rửa vệ sinh cho chúng, ăn xong rửa
chén, trưa nằm nghỉ canh các em…suốt ngày con thấy mấy chị cũng làm mấy chuyện
đó; trong nhà con thấy mấy chị cũng không thân thiện với nhau, chị nầy phiền
trách chị kia, con mệt và thấy nản quá, không thấy gì đẹp cả, con không tu nữa!
Ừ, con thấy không hợp thì thôi, cứ về,
không có tội. Khi nào muốn đi tu nữa, cứ vào Cha giới thiệu cho.
Mấy tháng sau, được tin Thà đi học Anh Văn trong Thành Phố. Mất một ơn gọi!
3.Tôi nhớ ngày trước khi tôi lên 10 tuổi, nhân dịp có mấy cha Dòng Chúa Cứu Thế quen gia đình tôi, về “làm phúc” tại giáo xứ. Thầy mẹ tôi khuyên tôi đi tu. Tôi thấy thích và gật đầu, cũng không biết vì sao mình gật đầu đi tu. Có ai hỏi thì cũng không trả lời được. Bất ngờ tôi bị sốt nên không theo tu Dòng Chúa Cứu Thế được. Mấy tháng sau, có khoá thi vào Chủng viện Chân Phước Tự ở Thủ Đức, thầy tôi gửi cha phó xứ đem tôi đi thi và đậu. Sau khi thi đậu vào chủng viện, tôi coi chuyện tu là chuyện mình chọn, rồi cứ tiếp tục cho đến khi làm linh mục, chẳng có khi nào nghĩ đến chuyện thôi tu. Các người tu nam tu nữ, tu sớm hay tu muộn thì cũng thấy Chúa quyến rũ bằng những chuyện bình thường như vậy, có khi còn trần tục hơn. Trong Cựu Ước tiên tri Giê-rê-mi-a đã thở than: “Lạy Chúa, Ngài đã quýến rũ con và con đã để cho Ngài quyến rũ. Ngài mạnh hơn con và Ngài đã thắng…Vì Lời Chúa mà con đây bị sỉ nhục và chế giễu suốt ngày. Có lần con tự nhủ: con sẽ không nghĩ đến Người, cũng chẳng nhân danh Người mà nói nữa. Nhưng lời Ngài cứ như ngọn lửa bừng cháy trong tim” (Gr 20,7-9). Đi tu nhiều năm rồi mới thấy nhiều khi mình phải khổ cực lao đao như vậy là vì đã để cho Chúa quyến rũ: Nhưng Chúa có chiêu thức nào đó không bỏ được, cứ gắn bó theo Người, như tình nhân khi si mê nhau thì không biết trời trăng mưa gió nữa! Càng mưa gió lại càng sung sướng khi ở bên nhau. Đời tu oái oăm vậy, chẳng hiểu được!
4.Nghĩ như vậy nên cứ phải cố gắng từng ngày để cho trọn phận theo Chúa, nhưng thế gian nhiều khi cũng làm cho mình lao đao ngất ngư vì màu sắc giả tạo của nó. Dốc lòng không chủ trương tu tại tâm mà tu thật. Tu tại tâm có nghĩa là tin Chúa, yêu mến Chúa, dâng mình cho Chúa nhưng ở trong lòng; bên ngoài, trong cuộc sống, cũng giống phong cách người đời, chỉ khác bộ áo tu: cũng tìm kiếm của cải, sự giàu sang, nhà cửa sang trọng, phương tiện đầy đủ, dễ dãi an nhàn, ngại hi sinh, không muốn dấn thân truyền bá Tin Mừng, không có hành động. Thánh Giacôbê nói: “Đức tin không có việc làm là đức tin chết” (Gc 2,26; x.Gc 2,14-26). Người tu thật thì nét tu hiện ra trên khuôn mặt, trong cách sống, không cần mặc áo tu người ta vẫn nhận ra là người tu, ngay cả những người lương họ cũng nhận ra chất tu nơi những người tu thật. Vì thế đã đi tu thì phải cố gắng tu thật tình.
***
Cách đây mấy năm, trong dịp tĩnh tâm năm các
linh mục Giáo phận, Đức Cha khách giảng phòng kể một câu chuyện vui nhưng cũng
có ý nghĩa. Nhiều cha đã nghe, nhưng tôi ghi lại nhân dịp viết bài Tu Tại Tâm:
Một
Nhà chi nhánh của Dòng Khổ Tu kia bị tiếng là sa sút: không lo đạo đức tu thân,
ăn uống thoải mái không kiêng khem, kỷ luật lỏng lẻo. Cha Bề Trên Cả nghe đồn
như vậy nên định ngày đi kinh lý, ở lại một tuần để xem thực hư và nếu có thì
khiển trách, lập lại kỷ luật Dòng. Cha Bề trên nhà nghe tin Bề Trên Cả đến kinh
lý thì lo lắm, ra lệnh cho các thầy là không được đi đâu hết và ngày Cha Bề
Trên Cả đến cho đến khi ngài ra đi, cả nhà phải cầu nguyện, ăn chay. Thời gian
Bề Trên Cả lưu lại, cả ngày các thầy đọc kinh, chầu Chúa sốt sắng trong nhà
nguyện. Ban sáng không ăn uống gì, trưa và tối thì ăn chay kiêng thịt, uống nước
lọc, ngày nào cũng vậy.
NỊNH THẦN - Lm.Anphong Nguyễn Công Vinh
Nịnh hót, nịnh bợ hay xu nịnh, tâng bốc,
có nghĩa là khen ngợi người khác, thường là người có chức quyền hoặc giàu có, một
cách quá đáng, không đúng sự thật, bằng cách bịa đặt hay thêu dệt nhưng ưu điểm
mà người ấy không có hoặc có ít. Nó phát xuất từ lòng tham muốn có được những
quyền lợi riêng tư về chức vị, tiền bạc từ người mình nịnh bợ. Một triết gia
nói rằng: Trong số những con thú hoang
dã, thì con thú dèm pha là đáng sợ nhất; còn trong số những người trong nhà,
thì đáng sợ nhất là kẻ xu nịnh. Kẻ nịnh hót chỉ tìm kiếm tư lợi và sống vào
những kẻ đã lắng nghe nó; còn lời khen tặng thì phát xuất tự đáy lòng và hoàn
toàn không vụ lợi[1].
Ở đời ai cũng thích được khen ngợi. Đây là mảnh đất tốt để những kẻ xu nịnh gieo những hạt giống giả dối của họ. Biết bao kẻ hàm oan, mất danh thơm tiếng tốt, mất địa vị, thậm chí bị tai họa vì những lời nịnh hót. Những người chân chính ít bị lường gạt bởi những kẻ nịnh hót; nhưng những bạo chúa, những kẻ độc tài hư hỏng, thì thường bị mê hoặc và sống bằng những lời nịnh hót. Đúng vậy, những người lãnh đạo, có quyền thường khó chịu với những kẻ có ý kiến khác mình hoặc thẳng thắn chỉ ra những khiếm khuyết, nhưng ưa thích những kẻ nịnh bợ. Họ có những con vẹt biết lặp lại những điệp khúc mà chủ đã dạy nó và mỗi khi chủ xướng lên là chúng lặp lại, chẳng biết đúng sai. Tiến bộ làm gì có trong những tập thể có nhiều con vẹt thế nầy! Và họ không biết rằng chính những kẻ nịnh hót sẽ xoá sổ họ.
Nịnh hót thường đi đôi với nói dối và
vu khống cho kẻ khác, và để đạt được thành công, kẻ dối trá sử dụng mọi phương
cách, ở mọi cấp độ. Nhìn vào lịch sử, không ít anh hùng nghĩa sĩ đã để lại công
nghiệp vẻ vang cho đất nước, nhưng cũng có nhiều kẻ lót đường bằng lưỡi của họ,
làm hư vong quốc gia dân tộc. Tầng lớp nịnh thần ở trong các cung đình là tiêu
biểu cho thói xấu nầy và thời nào cũng có! Ở tập thể nào cũng có một đám vây quanh lãnh đạo để làm công việc
nầy và đám nầy là mối nguy hại cho tập thể, xét về mặt xã hội cũng như giáo hội,
chúng cản trở cải cách và tiến bộ. Nịnh hót là thói xấu và không ngừng lan rộn
trong mọi lãnh vực. Nguyên nhân chủ yếu là: những kẻ bất tài, đức kém, khả năng
thấp, nhưng lại muốn bay lên cao, vươn xa, tỏ ra mình hơn kẻ khác.
Nếu bạn có lòng tự trọng thì bạn sẽ không bao giờ nịnh hót và nghe theo những lời nịnh hót. Nịnh hót là hạ thấp giá trị của bạn, làm cho bạn thấp hèn. Ngày trước người ta gọi những kẻ nịnh hót là nâng bi hoặc bợ khu là thế. Nịnh hót kèm theo nói dối, sẽ làm cho bạn hổ thẹn với chính mình, vì bạn đã xuyên tạc sự thật mà bạn biết rõ. Nịnh hót thường đưa đến việc làm hại kẻ khác, nó cũng khiến bạn luôn bứt rứt, hối tiếc về những hậu quả mình gây ra cho kẻ khác. Nịnh hót khiến bạn đạt được chức vị hay tiền bạc, nhưng bạn sẽ không bao giờ ngẩng cao đầu mà sẽ luôn phải khòm lưng xuống và luôn tự ti rằng mình là kẻ cướp giật.
Thế nhưng, để ngay thẳng với chính mình, với sự việc, cũng như với kẻ khác, nhất là với lãnh đạo của mình mà không nịnh hót, thì bạn phải can đảm lắm và nhiều khi phải chấp nhận bị cho là kẻ chống đối, sẽ không được tin dùng, sẽ bị khai trừ. Đó là cái giá bạn phải trả, liệu bạn có dám trả hay không? Chúa Giêsu đã dạy rằng: “Có thì nói có, không thì nói không. Thêm bớt điều gì là do ác quỷ” (Mt 5,37); “Sự thật sẽ giải thoát các ngươi” (Ga 8,32-36). Những người lãnh đạo tài năng, sáng suốt và cương trực không bao giờ để mình lạc lối trong mê cung của bọn nịnh thần, và phải chọn chính xác được trung thần cho mình. Ôi! Khó thay. Giữa bọn nịnh thần, Nguyễn Du đã mượn lời Từ Hải để từ chối quy phục triều đình thối nát thời đó:
Bó thân về với triều đình,
Hàng thần lơ láo phận mình ra đâu!
***
*Khi Càn Long, vua nhà Thanh hứng chí làm thơ, Hoà Thân hết lời
ca ngợi: thơ Hoàng Thượng tuyệt đỉnh, chữ
viết như rồng bay phượng múa. Triều đình ta nghìn năm chưa có ai làm thơ hay và
chữ viết đẹp như thế! Hoà Thân luôn miệng ca tụng: Công ơn của Hoàng Thượng như trời bể, tài đức sánh ngang với vua
Nghiêu, vua Thuấn; nhờ thế mà Hoà Thân từ một tên quan thấp hèn đã leo lên
đến tể tướng và giàu có tột đỉnh.
*Có một người hay nịnh hót, một hôm anh ta đến thăm quan huyện, vừa bước vào cổng đã rối rít: Quan lớn nhân đức thật, đến thú dữ cũng phải lánh đi nơi khác. Hôm qua vừa bước chân đến địa hạt của quan, chính mắt con thấy từng bầy cọp kéo nhau sang mấy làng bên cạnh. Quan cười híp mắt. Lát sau lính vào báo đêm qua cọp đã bắt mất ba người. Quay sang tên nhịnh hót, quan trợn mắt: sao ngươi nói đã tận mắt thấy lũ cọp bỏ đi? Người kia bí quá đành nói liều: Chắc quan làng bên cạnh cũng nhân đức không kém ngài quan lớn, nên lũ cọp không có chỗ trú chân, chúng đành quay trở lại làng ta đấy ạ!
***
Qua
sông nên phải lụy đò,
Anh ở đất liền đâu phải lụy ai?
(Tản mạn thời Covid 21)
*Xin chia sẻ cho người khác
CÔNG GIÁO
CŨNG GIỐNG NHƯ CÁC ĐẠO KHÁC
ĐỀU DẠY ĂN
NGAY Ở LÀNH ?
1.Con người
là tạo vật đã được Thiên Chúa sáng tạo[1]
để được hạnh phúc với Người. Vì thế trong lịch sử của mình, con người luôn bày
tỏ khát vọng tìm kiếm Thiên Chúa bằng nhiều hình thức diễn tả niềm tin của
mình. Mặc dầu còn nhiều thiếu sót, các hình thức bày tỏ nầy đã hết sức phổ biến,
đến nỗi chúng ta có thể gọi con người là một hữu thể tôn giáo[2].
Trong Diễn Từ trước Hội Đồng Arê-ô-pa-gô, thánh Phaolô đã nói: “Từ một người duy nhất, Thiên Chúa đã tạo
thành toàn thể nhân loại, để họ ở trên khắp mặt đất; Người đã vạch ra những thời
kỳ nhất định và những ranh giới cho nơi ở của họ. Như vậy là để họ tìm kiếm
Thiên Chúa; may ra họ dò dẫm mà tìm thấy Người, tuy rằng thật sự người không ở
xa mỗi người chúng ta”[3].
2.Những
hình thức tỏ bày niềm khát vọng đó, có thể là có tính cách cá nhân, riêng lẻ mà
ta gọi là tín ngưỡng hoặc có tính cách tập thể, có người sáng lập[4],
có giáo lý, có quy luật hướng dẫn và có nhiều người gia nhập mà ta gọi là Tôn
Giáo. Tín ngưỡng hoặc Tôn giáo đều nhằm mục đích cố gắng giải đáp những bí ẩn về
thân phận con người và những khát vọng của họ bằng những diễn tả riêng, và đồng
thời đưa ra những giáo thuyết, quy luật giúp họ sống tốt đẹp hơn[5].
Trong các tôn giáo nầy, thực ra có nhiều người, qua nếp sống tốt lành của họ, một
cách tiềm ẩn, mặc nhiên đã đón nhận Chúa Kitô và thực hiện giáo huấn của Người[6].
Thánh Phaolô trong thư gửi Do Thái : “Thuở xưa, nhiều lần
nhiều cách, Thiên Chúa đã phán dạy cha ông chúng ta qua các ngôn sứ”[7].
Thánh Phaolô nói với người Do Thái, nhưng khi ấy họ chưa có niềm tin vào Đức
Kitô, nên phát biểu nầy cũng được hiểu cho lương dân. Nhiều lần nhiều cách,
nhưng là những lần còn chưa trọn vẹn[8].
3.Tuy
nhiên, những cách bày tỏ về niềm tin vào thần thánh của con người bằng nhiều
hình thức, mặc dầu có nhiều điều khác biệt với giáo huấn của Giáo Hội, nhưng
cũng có thể đem lại ánh sáng cho chân lý, chân lý chiếu soi cho hết mọi người[9].
Dầu vậy, đó cũng chỉ là những chuẩn bị
nào đó cho Tin Mừng Đức Kitô mà thôi[10].
Những chuẩn bị nầy còn có nhiều hạn chế, thiếu sót, nên cũng có thể làm méo mó
hình ảnh của Thiên Chúa nơi con người. Vì thế, để tập họp các con cái mình bị tội
lỗi đưa vào con đường lầm lạc và tản mác, Thiên Chúa đã muốn triệu tập tất cả
nhân loại trong Giáo Hội của Con Chúa là Đức Giêsu Kitô. Chỉ nơi Người mới có “Con Đường, Sự Thật và Sự Sống”[11].
Đây là chân lý mà Giáo Hội có bổn phận phải kiên trì rao giảng. Do đó, mà Chúa
Quan Phòng để cho có nhiều tôn giáo, và có những tôn giáo phát triển mạnh mẽ ở
những thời điểm nào đó trong lịch sử. Đến lúc nào đó, khi Chúa muốn thì sẽ “chỉ có một đàn chiên và một Chủ chăn”[12]. Hãy nhớ rằng nơi Thiên Chúa không có thời gian, nên phải kiên
nhẫn xác quyết vào niềm tin của mình, nỗ lực cầu nguyện và truyền bá Tin Mừng để
“Tất cả mọi người được ơn cứu độ và đạt tới
sự nhận biết chân lý”[13].
4. Khi nói Đạo nào cũng như Đạo nào thì chỉ đúng được
một phần nhỏ thôi. Công Giáo chủ yếu giúp con người thiết lập mối tương giao mật
thiết với Đấng Tối Cao, là Thượng Đế, là Thiên Chúa toàn năng, nhưng cũng giàu
lòng yêu thương, tình thương giữa người cha đối với con cái. Mối tương giao nầy
có được, chủ yếu nhờ Ngôi Hai Thiên Chúa làm người đó là Chúa Giêsu Kitô:
“Không ai biết rõ Chúa Cha, trừ người Con và kẻ mà người Con muốn mặc khải cho”[14];
“Thiên Chúa đã phán dạy chúng ta qua Con của Người”[15];
“Chúa Cha đã sai Con của Người đến làm Đấng cứu độ thế gian”[16];
“Thật vậy, nhờ Người…chúng ta được liên kết trong một Thần Khí duy nhất mà đến
cùng Chúa Cha”[17]. Chúa Ngôi Con đến cứu độ
thế gian bằng cái chết và phục sinh của Người, đồng thời nhắc nhở mọi người, về
phần mình, phải nỗ lực tuân giữ những giáo huấn của Chúa Giêsu để có điều kiện
tạo mối tương giao mật thiết với Thiên Chúa Cha. Những giáo huấn của Chúa Giêsu
gồm tóm trong Tin Mừng, trong Mười Giới răn và Tám Mối Phúc Thật, nói đến bổn
phận kính tin thờ phượng Thiên Chúa và nghĩa vụ yêu thương tha nhân. Nghĩa vụ
yêu thương tha nhân được coi như phần
nào giống với phần luân lý, khuyến thiện của tín ngưỡng tự nhiên và các tôn
giáo là ăn ngay ở lành, làm điều tốt.
5. Công
giáo, như vậy, không chỉ nhằm khuyến thiện, mà cốt yếu là chiều kích thần linh.
Riêng phần luân lý hay khuyến thiện của Công giáo cũng không hoàn toàn giống
như chủ trương của các tôn giáo khác. Những giáo huấn về luân lý nầy do Thiên
Chúa truyền dạy, có tính cách tích cực[18]
và siêu nhiên vì quy về Thiên Chúa mọi hành động của mình, chứ không chỉ nằm ở
bình diện con người tự nhiên. Sự giải thoát cũng không đạt được do nỗ lực tự
nhiên của mình, mà cần đến ân sủng và lòng tin vào Thiên Chúa. Ân sủng ấy tràn
đầy nhờ việc Nhập Thể, Giáng Sinh và Cuộc Tử Nạn Phục sinh của Chúa Giêsu Kitô:
“Biến cố ấy
thiết định một sự can thiệp của Thiên Chúa vào lịch sử, biến đổi kiếp người và
cấu thành một sự mới lạ tuyệt đối. Đó là điểm làm cho Kitô giáo khác biệt hẳn
các tôn giáo khác”[19].
*Xin chia sẻ cho người khác.
[1]
X.St.
[2]
X.GLCG số 28.
[3]
Cv 17,26-28.
[4]
Gọi là giáo chủ.
[5]
X. CĐ Vaticanô II, NK 2 (Nostra Aetate, Tuyên Ngôn về Liên Lạc Của Giáo Hội Với
Các Tôn Giáo Ngoài Kitô giáo).
[6]
X. Bước Vào Hi Vọng (BVHV) tr 83.
[7]
X.Dt 1,1-2.
[8]
Bản dịch tiếng Việt chưa làm rõ được tính
cách chưa trọn vẹn của những lần tỏ
bày nầy.
[9]
CĐ Vat.II, NK 2.
[10]
CĐ Vat. II, GH 6 (Lumen Gentium, Hiến Chế Tín Lý Về Giáo Hội).
[11]
Ga 14,6 – GLCG số 843-846.
[12]
Ga 10,16 –x.BVHV tr, 77-83.
[13]
1Tm 2,4.
[14]
Mt 11,27.
[15]
Dt 1,2.
[16]
1Ga 4,14.
[17]
Ep. 2,18.
[18]
Khổng giáo: Kỷ sở bất dục vật thi ư
nhân. Công giáo: điều gì các con muốn người ta làm cho mình thì hãy làm cho người ta như thế. X. Mt 7,12;
Lc 6,31; Hãy yêu người khác như chính mình, Mt 22,39; 19,19; Hãy yêu kẻ thù…Mt
5,44-47.
[19]
X. Danielou, Transcendance du Christianisme.
NGU DỐT MỚI TIN CÓ THIÊN CHÚA ? Lm.Anphong Nguyễn Công Vinh
Theo các thống kê, thì những nước, những người sau đây là ngu dốt, mắt
mũi kém, nên mới tin vào Thiên Chúa, mới thờ Chúa, còn những người không tin
thì thông minh, sáng mắt:
1. Thị lực lúc bình thường của mắt là
20/20, nghĩa là một vật thể ở cách xa mắt một khoảng cách 6m thì mắt vẫn có thể
nhìn thấy rõ ràng[1].
Viễn vọng kính tối tân nhất hiện nay có khả năng thấy được khoảng cách hơn 13 tỉ
năm ánh sáng. Một năm ánh sáng tương đương với 9,5 nghìn tỷ km. Khoảng cách xa
nhất của một hành tinh Nasa mới phát hiện cách xa trái đất nhất từ trước tới
nay là 13.000 năm ánh sáng. Tiểu hành tinh nầy trong hệ mặt trời, còn vô số tiểu
hành tinh trong cũng như ngoài hệ mặt trời mà khoa học chưa nhìn thấy[2]. Thế những gì con người
chưa nhìn thấy, thì nó có hiện hữu trước không hay khi nào con người nhìn thấy
nó mới có?
2. Theo thống kê năm 1992 của Giáo Hội
Công giáo, năm đó số tín hữu là 950 triệu, chưa kể những giáo hội Kitô khác,
trong đó: Châu Âu chiếm 80% dân số; Châu Mỹ chiếm 85% dân số; Châu Úc chiếm 80%
dân số; Châu Á chiếm 7% dân số; Châu Phi chiếm 25% dân số. Theo thống kê năm
2019, có 10 quốc gia đông tín hữu nhất thế giới: Brazil; Mexico; Philippines; Mỹ;
Ý; Pháp; Colombia; Balan; Tây Ban Nha; Cộng Hoà Dân Chủ Congo.
Nhìn vào những thống kê nầy, bạn có thể kết luận được là Châu
Âu, Châu Mỹ, Châu Úc là những châu dốt nát, nghèo nàn hơn Châu Á, Châu Phi
không? Mười nước đông tín hữu nhất thế giới có phải là những nước kém trình độ
nhất không, mù mắt hết không?
3. Tôn giáo và khoa học không mâu thuẫn
nhau, đối kháng nhau hoặc tôn giáo không ngăn cản sự phát triển của khoa học hoặc
đà tiến bộ của con người; bởi vì tôn giáo không phải là đối tượng của khoa học,
nghĩa là khoa học tự bản chất không có khả năng nói rằng có hay không có Thiên
Chúa. Thống kê về các nhà bác học sau đây cho thấy họ là những kẻ ít học ngu dốt,
vì họ tin vào Thiên Chúa, còn những kẻ không tin là những người học rộng, thông
minh:
* Nhà bác học
A.Eynieu đã công bố bản thông kê của ông trong cuốn “La part des croyants dans les progrès de la science”[3]:
Trong số 432 nhà bác học thuộc thế kỷ 19, có 34 người không có lập trường tôn
giáo, còn lại 398 người phân chia như sau: 15 dửng dưng, 16 vô thần, 367
có tín ngưỡng, tức là 92%.
* Bác học
Dennert ngừơi Đức cũng công bố bản điều tra của ông về tôn giáo của 300 nhà bác
học lỗi lạc thuộc bốn thế kỷ vừa qua: 38 vị không rõ quan điểm, còn lại 262 vị
thì 20 vị dửng dưng hay vô thần, 242 vị tin Thiên Chúa, tức là 92%.
*Trong một công
trình độc lập tại Đại Học Chicago Mỹ mới công bố, 76% các bác sĩ nói họ tin vào
Chúa, và 59% tin vào sự tồn tại của thế giới bên kia[4].
4. Phát biểu của một số nhà bác học nổi
tiếng về Thiên Chúa[5],
cho thấy họ ngu dốt?
- Nhà bác học
Louis Pasteur (1882-1895), nhà vi sinh học, sinh học, hoá học: “Càng nghiên cứu
khoa học, tôi càng tin vào Thượng Đế”; “Mỉa mai cho lòng dạ con người, nếu chết
là hết hoặc chết là trở về với hư vô”.
- Bác học Isaac Newton (1643-1727),
người phát minh định luật hấp dẫn vũ trụ: “sở dĩ các thiên thể chuyển động nhịp
nhàng được là nhờ cái hích đầu tiên của
Thiên Chúa”; “Tôi thấy Thiên Chúa qua viễn vọng kính”.
- Abert Einstein (1879-1955), nhà vật
lý học được coi là vĩ đại nhất của thế kỷ 20, đã phát biểu: “khoa học không có tôn giáo là mù loà…”;
“Tôi chưa gặp điều gì trong khoa học của tôi mà lại đi ngược với tôn giáo”.
- Giáo sư James Simpson (1811-1870),
người phát minh ra phương pháp gây mê: “Phát minh quan trọng nhất của đời tôi
là tìm được Chúa Cứu Thế Giêsu”.
- Bác học Michel Eugène Chevreul
(1786-1889), nhà hoá học: “Tôi không thấy Thiên Chúa, vì Người thiêng liêng,
nhưng tôi thấy công trình tạo dựng của Người”[6].
- Nhà thiên văn Johannes Kepler
(1571-1630), nhà thiên văn vĩ đại: “Thiên Chúa thật vĩ đại. Quyền năng Người vĩ
đại và sự khôn ngoan thì vô hạn…”.
- Nicolaus Copernicus (1473-1543),
nhà thiên văn học và chủ trương thuyết nhiệt tâm: “Ai có thể sống cận kề với một
trật tự hoàn bị nhất và trí năng siêu vượt của Thiên Chúa mà không cảm thấy
dâng trào những cảm hứng cao quý?”.
- Alexandro Volta (1745-1827), nhà điện
học: “Tôi tạ ơn Thiên Chúa đã ban cho tôi đức tin nầy, nhờ đó mà tôi có một ý
hướng vững chắc để sống và chết”.
- André-Marie Ampère (1775-1836), nhà
vật lý phát minh ra từ trường:“Thiên Chúa vĩ đại biết bao và khoa học của chúng
ta chỉ là chuyện vặt vãnh”.
* Người Việt Nam cũng tin có Trời,
như là Đấng làm chủ mưa nắng:
Lạy Trời mưa xuống, Lấy nước tôi uống
Lấy ruộng tôi cày, Cho đầy bát cơm
Lấy rơm đun bếp…
***
Không kể hết được những chứng nhân về Thiên Chúa trong giới
bác học, nhưng thiết nghĩ chừng đó cũng đủ để kết luận được rồi. Ấy thế mà trên
đời nầy lại có những kẻ học hành chẳng bao nhiêu, sống chưa từng trải, mà lại
dám hiên ngang công khai đưa ra những phát biểu kém cỏi, chứng tỏ sự ngu dốt của
mình, giống như một anh nông dân chưa thạo cày bừa mà lại lên lớp cho một kỹ sư
cơ khí về việc sửa chữa máy móc. Thật là nực cười !
(Vinh An, mùa dịch 21)
*Xin chia sẻ cho người khác.
Cha bị điện giật chết, mẹ bỏ đi để lại 4 đứa con nhỏ, đứa lớn 9 tuổi. Mùa
Covid Người anh rể nghèo có hai đứa con nhỏ, vợ mới sinh, nuôi mẹ già bị mù,
đưa các cháu về cưu mang. Hằng ngày đi chăn vịt thuê kiếm sống, nhà cửa rách
nát. Vợ mới sinh có 11 ngày, cũng phải bỏ con dọn dẹp, giặt giũ, nấu nướng.
***
Tội nghiệp, em sinh ra không đúng thời! Nếu em sống vào thời
bình yên, kinh tế phát triển, không dịch bệnh, thì ba em không mất, mẹ không bỏ
ba, không bỏ em bơ vơ khổ cực thế nầy; em
được học hành, áo quần đầy đủ, vui vẻ tuổi thơ với bạn bè và có tương
lai. Bây giờ thực tế cay nghiệt như vậy thì còn
tuổi nào cho em đây ?
Em lớn thêm nhiều nữa rồi, mấy em kia
cũng lớn theo. Người anh rể không còn khả năng nuôi dưỡng và không có tiền cho
em đi học như con cháu người ta. Nhìn cảnh gia đình anh chị cơ cực mà phải lo
cho mình cho em của mình nữa, em không nỡ lòng nào, nên xin anh chị đi làm, làm
gì cũng được miễn có cơm ăn áo mặc, đỡ gánh nặng cho anh chị. Tuổi 15, người ta
chỉ thuê em làm những công việc lao động lặt vặt không tên, ngày có việc ngày
không, khi nào có ngừơi ta kêu. Làm việc mệt nhọc, những lần đầu đi khiêng vác
đồ nặng chưa quen, đêm về rêm nhức cả người, nhưng phải rán mà làm. Được cầm những
đồng tiền do mình làm ra, tuy ít ỏi, nhưng em cảm thấy vui, càng vui hơn khi đem
về phụ giúp cho anh chị. Em cảm thấy mình thành người lớn. Anh chị thấy em không
được học hành, phải đi làm, thì thương nhiều và ái ngại khi cầm những đồng tiền
em đưa, nhưng phải cầm mà mua gạo chứ biết sao! Ảnh chăn vịt thuê không đủ thiếu
vào đâu cho bảy tám miệng ăn!
Một hôm đang ngồi nghỉ việc, thì có
đám ba bốn thằng cùng tuổi đến nói chuyện. Chúng ăn mặc bụi điệu nghệ, thằng nào cũng có điện thoại di động thông minh, thuốc
lá phì phèo, bốn thằng hai xế. Chúng biết hoàn cảnh của em mồ côi, túng đói và
không học hành, nên rủ rê theo chúng. Chúng bảo có việc làm nhiều tiền, sắm quần
áo và điện thoại xe cộ mấy hồi. Đi làm với tụi tao. Chúng không nói làm nghề
gì, cứ đi rồi biết. Em bằng lòng đi theo chúng. Sau nầy em mới biết nghề của
chúng là ăn cắp, cướp giật trên đường, ở chợ. Mỗi lần hành động, chúng nộp tiền
cho đại ca, còn lại mấy đứa chia
nhau. Từ đó trúng mánh, em bắt đầu có tiền và ham, chẳng nghĩ ngợi gì. Anh chị
thắc mắc sao đi làm mà về khuya vậy, mới làm mà đã có nhiều tiền? Em bảo thấy
anh chị, các em khổ nên em cố gắng làm thêm và làm gỉỏi, nên người ta thưởng; có
tiền, em dành dụm chẳng tiêu gì, để dành phụ anh chị.
Rồi một lần kia, theo chân đại ca đi
làm một “chuyến”. Cướp được rồi, nhiều tiền, nhưng khi ra đến cửa bị người bảo
vệ cản, đại ca phải rút dao đâm để chạy thoát. Đại ca chẳng có ý đâm chết,
nhưng chỉ tự vệ để thoát thân. Không ngờ ra khỏi tiệm thì lại gặp công an đang
vây ráp. Tất cả bị tóm. Đại ca bị xử chung thân vì giết người. Tụi em mỗi đứa đều
có phần, riêng em 10 năm tù ở vì đã 18 tuổi. Từ ngày đó, anh chị không gặp lại
em nữa. Em đã vào nhà giam. Em sinh ra khổ, tuổi thơ khổ, tuổi mới lớn khổ, thanh
niên khổ, và bây giờ thì quá khổ! Chỉ vì em nông nổi dại dột. Giờ thì không còn tuổi nào cho em nữa! Em đã phí
hết tuổi đời rồi.
***
Cha mẹ chia tay, gia đình ly tán, mồ côi cha, mồ côi mẹ đều
khổ. Cha mẹ khổ, nhưng mấy đứa con thì khổ
toàn tập, vì không có tình thương, không ai hướng dẫn, không có tương lai, dễ
trở thành hư hỏng tội phạm và nhà của chúng là nhà tù. Tuổi trẻ mới ra đời dễ
nghe dễ tin, ham làm người lớn, ham có tiền để xài để sắm nên dễ bị lừa. Giang
hồ thì hiểm ác, mà tuổi trẻ còn non dại, em một mình giữa bầy sói! Không thận
trọng thì mất mạng đó.
(Vinh An, tản mạn mùa covid 21)
CÁT BỤI CUỘC ĐỜI - Linh mục
Anphong Nguyễn Công Vinh
Ra khỏi lòng mẹ trần truồng trơ trụi
Từ giã cuộc đời tay trắng buông xuôi!
Cuộc đời ta nằm gọn trong hai
câu thơ nầy sao?
1. Khi ra khỏi lòng mẹ, mọi người đều
bằng nhau, giống nhau: trần truồng trơ trụi. Chẳng có ai ngay khi sinh ra là đã
có quần áo lụa là. Tất cả đều vô sản, không có giai cấp. Tiếng nói đầu tiên của
em bé chào đời là tiếng khóc. Không biết có ai sinh ra mà cười không? Tiếng
khóc về mặt sinh lý báo hiệu phổi đã hoạt động và có sự sống. Tiếng khóc cũng
còn như tín hiệu báo rằng cuộc đời sẽ nhiều khổ lụy đó. Khổ lụy cuộc đời nhiều
đến nỗi được gọi là thung lũng nước mắt (kinh
Salve Regina) hoặc bể khổ (Nhà Phật). Tất nhiên là khổ nhiều hơn vui chứ nếu
không có vui, không có chút hạnh phúc nào thì ai mà muốn sống! Kiếp nạn nầy là
do bà Eva thích con rắn và thích ăn táo.
Phụ nữ lôi thôi quá nhở!
2. Còn nữa, hai tay em bé nắm chặt lại.
Tay nắm tượng trưng cho sự tự vệ đấu tranh, cho hận thù ganh ghét, đe dọa người
khác. Chả thế mà tội hình sự đầu tiên trong lịch sử loài nguời là tội Ca-in
ganh ghét, tấn công giết chết em ruột mình là A-ben, và bị Chúa xử án lưu đày
chung thân (x.St 4,5-6.8.11-12). Vụ mưu sát nổi cộm là Giuse bị các anh âm mưu
sát hại, nhưng cuối cùng thì thành tội buôn
ngừơi, Giuse bị bán sang Ai Cập (x.St 37,12-36), và còn nhiều vụ về sau. Hai
tay nắm chặt còn tượng trưng cho sự ích kỷ và chiếm hữu. Khuynh hướng bẩm sinh
nơi con người là ích kỷ muốn thu gom tất cả cho mình, chiếm hữu cho mình mà
không muốn mở tay ra chia sẻ, giúp đỡ cho ai khác. Khi lên hai ba tuổi, đứa bé
đã vơ vào cho mình các thứ đồ chơi của nó, không cho bất cứ ai, cho dù đồ chơi
đã cũ, không còn thích nữa.
3. Lớn lên và lớn lên, con người thu
giữ thêm đủ mọi thứ và nhiều chừng nào có thể được, không bao giờ hài lòng và
cho là đủ rồi. Các thứ họ sở hữu làm cho họ khác nhau: khuôn mặt khác nhau nhờ
son phấn, thân xác bên ngoài khác nhau nhờ lụa là, càng nhiều lụa càng đẹp,
càng sang! Tiền bạc làm cho họ khác nhau về nhà cửa, xe cộ, đồ dùng, thức ăn…Những
thứ bên ngoài và tạm bợ nầy làm cho họ khác nhau về xã hội: người giàu, kẻ có
quyền thế thành chủ sai khiến, kẻ nghèo trở thành osin, chịu sai khiến, chịu
vâng phục để tồn tại. Các thứ con người sở hữu và lòng tham xúi dục con người
ganh ghét nhau, cắn xé nhau, giết hại lẫn nhau. Hai tay đã nắm lại một mình khi
sinh ra, bây giờ thì hùa bè với nhau nhiều bàn tay nắm lại. Người lương thiện
thì đơn độc, cô thân cô thế.
4. Con người cứ thế sinh hoạt, thu
góp, hưởng thụ cho đến một ngày nào đó họ cảm thấy sức lực dần cạn kiệt, bệnh tật
chồng chất, phải gắng gượng với đau khổ, không còn ưa thích sự gì trên cõi đời
nữa, trong lòng lo sợ về ngày mai giã từ. Rồi việc gì đến sẽ đến, chiếc lá cuối cùng trên cành cây mùa đông rơi
xuống. Hai tay buông xuôi không còn nắm lại, người ta vuốt mắt để không còn thấy
thế gian và những gì mình có. Lúc nầy cho dù mặt mũi có đánh phấn tô son, quần
áo có mặc đẹp, có đeo vàng đeo bạc thì cũng chẳng có ich gì. Một thời gian ngắn
sau đều nằm dưới lòng đất, rồi xương cốt trổ thành cát bui. Lúc nầy mọi người bằng
nhau và giống nhau. Giữa những nắm tro cốt, chẳng phân biệt được nắm nào giàu,
nắm nào nghèo, nắm nào là chủ, nắm nào là tớ. Tất cả bị cào bằng, vô giai cấp.
Đời nầy chấm dứt.
5. Đời sau bắt đầu và có sự khác biệt.
Sự khác biệt ở đây không còn là do những thứ mình sở hữu ngày trước, nhưng do nếp
sống của mình trên trần thế: tin Chúa hay không tin; thực hành lời Chúa hay
không thực hành; giữ lương tâm ngay thẳng hay gian dối, lừa đảo lươn lẹo; nhẹ
nhàng trong sáng hay nặng nề dục vọng; buông bỏ thanh thoát hay tham lam thu giữ;
rộng rãi bác ái với tha nhân hay keo kiệt bần tiện; chịu khó, chịu hi sinh, kỷ
luật với mình hay dễ dãi, an nhàn hưởng thụ; có công phúc trước mặt Chúa hay được
thế gian thưởng công? Sự khác biệt đời sau là quyết định, nghĩa là không bao giờ
thay đổi. Áp-ra-ham nói với ông nhà giàu: giữa chúng tôi và ông có một vực thẳm
mà hai bên không qua nhau được! (x.Lc 16,19-23).
Hiện tại làm nên tương lai. Vì thế muốn
thay đổi sự khác biệt ở đời sau thì ngay bây giờ, trong cuộc đời nầy hãy: sám hối
sửa đổi cách cư xử ác ôn của mình, từ
bỏ dục vọng tội lỗi, hâm nóng lại đời sống đức tin, và thành khẩn đón nhận Chúa
Kitô hằng sống, dùng tiền bạc để giúp người nghèo khó, bệnh tật. Liên kết với
Chúa Kitô, bác ái, bố thí là phương thế khỏa lấp muôn vàn tội lỗi. Đây là sự lựa
chọn tự do mà mỗi người phải quyết định cho mình.
(Vinh An, tản mạn mùa Covid 21)
*Xin chia sẻ cho người khác.
CÁNH HỒNG PHAI - Lm.Anphong Nguyễn Công Vinh